Puç olmuş həyatlar

Halit Ziya Uşaklıgil (1866-1945) türk ədəbiyyatında realist və psixoloji romanın banilərindən biri sayılır. “Servet-i Fünun” ədəbi cərəyanının aparıcı siması olan yazıçı, insan ruhunun incə qatlarını, ailə münasibətlərindəki gizli gərginlikləri və cəmiyyətin əxlaqi baxımdan ikili standartlarını dərin müşahidə ilə təsvir edir. Romanlarında fərdi ehtiraslarla ictimai dəyərlər arasındakı ziddiyyətləri, ailə institutunun sarsıntılarını və insanın daxili parçalanmasını mərkəzə çəkir. Türk nəsrini klassik realizm səviyyəsinə yüksəltmiş müəlliflərdəndir. Halit Ziya Uşaklıgil eyni zamanda türk ədəbiyyatının ən məşhur romanlarından biri olan “Aşk-ı Memnu”nun da müəllifidir. “Puç olmuş həyatlar” zahirən nizamlı və sakit görünən ailə həyatının içində yığılan mənəvi sarsıntıları, susdurulmuş arzuları və vicdanla ehtiras arasındakı ağır toqquşmanı təsvir edən dərin psixoloji romandır. Halit Ziya bu əsərdə insanın özünü aldatmasını, sosial qaydalarla şəxsi istəklər arasında qalan fərdin daxili parçalanmasını incə və ağrılı bir realizmlə göstərir. Roman sevginin, sədaqətin və ailə institutunun sınandığı anlarda ortaya çıxan mənəvi boşluğu və bunun insan taleyini necə geridönülməz şəkildə dəyişdirdiyini üzə çıxarır. Əsər Ömər Behiçin ailə həyatı fonunda yaşadığı daxili ziddiyyətləri və mənəvi böhranı izləyir. Xəstə qızı Leylanın taleyi, həyat yoldaşı Vədidə ilə arasındakı səssiz uzaqlaşma və Neyyirə duyduğu ehtiras onun ruhunda dərin parçalanma yaradır. Bu qarşıdurmalar ailə daxilində susqun faciəyə çevrilir və nəticədə hər kəs öz payına düşən mənəvi məğlubiyyətlə üz-üzə qalır. “Puç olmuş həyatlar” insanın bir səhvinin bütöv bir həyatı necə dağıda biləcəyini göstərir.