Hökmdar

Dünyanı dəyişən kitab: Həqiqətin soyuqqanlı səsi 500 ildən artıqdır ki, bəşəriyyətin həm ən çox nifrət etdiyi, həm də gizlicə müraciət etdiyi bir kitab var: Nikolo Makiavellinin “Hökmdar”ı. Bu əsər yazıldığı gündən bəri siyasi təfəkkürün sərhədlərini darmadağın etdi, hakimiyyətin gizli dəhlizlərində pıçıldananları hamının eşidə biləcəyi bir səslə hayqırdı. Makiavelli ideallarla yox, reallıqlarla danışan ilk mütəfəkkirdir. O, dövlət idarəçiliyini “olmalı olanın” xülyasından çıxarıb, “olanın” çılpaq və amansız reallığına gətirdi. Onun fəlsəfəsində hökmdar nə müqəddəsdir, nə də xeyirxahlıq simvoludur. O həm Şirin qətiyyətinə, həm də Tülkünün hiyləgərliyinə sahib olmalı olan bir iradə sahibidir. Bu kitab, sadəcə, hökmdarlar, krallar və siyasətçilər üçün yazılmayıb. Bu, insan psixologiyasının ən dərin qatlarına, güc münasibətlərinin sarsılmaz məntiqinə və tarixin qanlı çarxlarının necə fırlandığına dair bir dərslikdir. Makiavelli bizə öyrədir ki, taleyin (Fortuna) gətirdiyi fırtınalar qarşısında yalnız sarsılmaz bir şücaət (Virtu) və soyuqqanlı zəka dayana bilər. Bu kitabı nə üçün bu gün də oxumalıyıq? Çünki zaman dəyişsə də, insan təbiəti və hakimiyyət ehtirası dəyişməz qalır. Makiavellinin sətirləri arasında gəzişərkən siz təkcə intibah dövrünün İtaliyasını deyil, həm də bugünkü dünyanın, müasir idarəçiliyin və gündəlik həyatdakı güc mübarizələrinin gizli kodlarını kəşf edəcəksiniz. “Hökmdar” – tarixin ən dürüst, ən mübahisəli və ən vazkeçilməz siyasi manifestidir.