Şahənşah

Rişard Kapuşinskinin “Şahənşah” əsəri publisistika ilə bədii nəsrin sintezində yazılmış sənədli romandır. Kitab İran şahı Məhəmməd Rza Pəhləvinin hakimiyyətinin süqutunu və bu prosesə aparan ictimai-siyasi səbəbləri təsvir edir. Müəllif hadisələri təkcə tarixi faktlar əsasında deyil, şah rejimində yaşamış insanların xatirələri və müşahidələri ilə təqdim edir. Əsərdə avtoritar hakimiyyətin qorxu üzərində qurulmuş mexanizmi açıq şəkildə göstərilir. Kapuşinski saray dəbdəbəsi ilə xalqın yoxsulluğu arasındakı dərin ziddiyyəti ön plana çəkir. Şah obrazı tədricən reallıqdan qopmuş, xalqdan uzaqlaşmış bir hökmdar kimi təqdim olunur. Kitabda inqilabın yalnız siyasi deyil, həm də psixoloji tərəfləri araşdırılır. Müəllif kütlənin səssizliyinin necə üsyana çevrildiyini ustalıqla təsvir edir. “Şahənşah” hakimiyyət və məsuliyyət anlayışlarını sual altına alır. Əsər diktatura rejimlərinin daxili boşluğunu və qaçılmaz sonunu göstərir. Bu kitab oxucunu tarix, güc və insan taleyi üzərində dərindən düşünməyə vadar edir.