Daniel Kuinin “İsmayıl” romanı qəhrəmanın bir qorillanın şagirdi olmağına razılıq verməyi ilə başlayır. Qorilla-İsmayıl dərsini telepatiya vasitəsilə gerçəkləşdirir. Əsər boyu kainatın yaradılış tarixini araşdırır, əksəriyyətimizə məlum zamanın və eləcə də sivilizasiyanın tarixinə alternativ, qərəzsiz baxış ortaya qoyur. Mədəniyyət Ana adı verdiyi sivil cəmiyyətin, əslində, insanları robota çevirən, illüziyaya inandıran sistem olduğunu üzə çıxarır, insanmərkəzçiliyin doğurduğu acı nəticələrə diqqət çəkir.
Roman sanki sual vermək, şübhə duymaq üçün yazılıb. Niyə neçə milyon illik bəşər tarixində hissələr yerinə oturmur? Niyə sivilizasiyalar ard-arda məhvə doğru gedir? İnsan niyə başqa canlılardan üstün tutulur? Və bu, əslində, niyə avantaj yox, dezavantaj rolunda çıxış edir?