Çevrilmə

Frans Kafkanın “Çevrilmə” (“Die Verwandlung”) əsəri insanın cəmiyyət və ailə münasibətləri içindəki təcridini, özgələşməsini və dəyərsizləşməsini simvolik bir hekayə ilə təqdim edir. Əsərin baş qəhrəmanı Qreqor Zamza bir səhər oyananda özünü nəhəng bir həşərata çevrilmiş görür. Bu hadisə onun həm şəxsi, həm də ailə həyatında kəskin dəyişikliklərə səbəb olur. Qreqor əvvəllər ailəsinin maddi yükünü daşıyan əsas şəxs olsa da, çevrilməsindən sonra ailə üzvlərinin ona münasibəti getdikcə soyuyur. Kafka bu əsərdə insanın yalnız fiziki yox, mənəvi çevrilməsini də göstərir. Qreqorun tənhalığı və ünsiyyətdən məhrumluğu onun daxili iztirabını artırır. Ailəsinin əvvəlki sevgisi və qayğısı zamanla yerini nifrətə və biganəliyə verir. Bu proses insanın yalnız faydalı olduğu müddətcə dəyərli sayıldığını tənqid edir. Əsər həm də fərdi azadlığın və şəxsiyyətin cəmiyyət qarşısında necə əzildiyini nümayiş etdirir. Qreqorun faciəsi ailəsinin sosial və iqtisadi mənafeləri uğrunda qurban verilməsini simvolizə edir. Kafka simvolizm və absurd elementlərdən istifadə edərək oxucuda dərin psixoloji və fəlsəfi təəssürat yaradır. “Çevrilmə” insanın cəmiyyət içində yadlaşması, məsuliyyət və mənəvi boşluq kimi mövzulara toxunur. Bu əsər XX əsr ədəbiyyatının ən təsirli ekzistensial nümunələrindən biri hesab olunur.