Çölün Efendileri

Genellikle Britanya İmparatorluğu’nun Orta Doğu’daki hükmünün, Cemal Abdünnasır gibi liderlerin başlattığı Arap milliyetçiliği dalgasıyla sona erdiğini düşünürüz. Ancak ödüllü tarihçi James Barr, bu ezber bozan çalışmasında asıl failin çok daha tanıdık olduğunu ileri sürüyor: Britanya’nın “en yakın müttefiki” Amerika Birleşik Devletleri. 1945’teki zaferinden sonra Britanya, Filistin’den Aden’e, İran’dan Ürdün’e kadar bölgenin mutlak hâkimiydi. Ancak rüzgâr tersine dönmek üzereydi. İmparatorluğun güvenliği için elzem olan “Hindistan yolu”, yerini Suudi Arabistan’ın devasa petrol yataklarına ve Süveyş Kanalı’nın jeopolitik kontrolüne bırakırken, Washington ve Londra arasındaki diplomatik nezaket yerini amansız bir güç savaşına bıraktı. James Barr, gizliliği yakın zamanda kaldırılmış belgelerden, tozlu arşivlerden ve İngiliz bir casusun daha önce hiç yayımlanmamış günlüklerinden faydalanarak 1942 El Alameyn Muharebesi’nden 1967’de Britanya’nın Aden’i terk edişine kadar uzanan sancılı sürece ışık tutuyor. Amerika’nın Britanya aleyhtarı muhalefeti nasıl gizlice desteklediğini, Siyonist hareketin bu denkleme nasıl dâhil olduğunu ve müttefiklerin birbirlerine kurdukları tuzakları sürükleyici bir tempoyla anlatıyor. Bugünkü Suriye, Irak ve İsrail-Filistin hattındaki bitmek bilmeyen kargaşayı anlamak için “müttefiklerin” gizli savaşını anlatan bu temel kaynağı mutlaka okumalısınız.