İran və inqilab

İranı min sənələrdən bəri idarə edən, ona bəzən cahanşümul bir qiymət verdirən türklərdir. Hətta bu gun də İranın dövlet adamları komandanlan, ordusu əksəriyyətlə türklərdir. Son iki əsr əsnasında İranda zühur edən dini ve siyasi hərəkatlar da bilxassə türklərə istinad etmişdir. İranın iqtisadi yaşayışında da türklər hakimdirlər. Beləliklə, İranın son min sənəlik tarixi həqiqətdə və doğrudan-doğruya Türk tarixinin bir şöbəsidir. Fəqət nə çarə ki, türklər başqa yerlərdə göstərdikləri zəifliyi burada da göstərmişlər Felən ve maddətən hakim olduqlan halda mənəvi hakimiyyətlərini qurmaqda qüsur göstərmişlər. Hökumət, ordu, ticarət, ziraat ve hətta ədəbiyyat əllərində ikən şəxsiyyətlərinin ən canlı və ən davarnlı amili olan dilləri qəbul etdirməmişlər. Tərsinə olaraq, başqalarının dillərini dövlət dili olaraq qəbul etmişlər və sahibi olduqlan dövlətə türk dövləti dedirtməyə önəm verməmişlər Bu surətlə dövlət milliləşmək qabiliyyətini qeyb etmişdir.