Darıxdırıcı əhvalat

«Darıxdırıcı əhvalat» əsərində Çexov acizliyini və ruhi düşkünlüyünü anlayan qoca bir alimin faciəsini təsvir edib. Ağıllı, qabaqcıl düşüncəli bu adam həyatın ciddi bir dəqiqəsində başa düşür ki, o, aciz və bacarıqsız imiş. O ən çox sevdiyi yaxın bir adamının ümidsizliyini, həyatın çətinliklərindən və müsibətlərindən qurtulmaq üçün çırpındığını görür, lakin ona heç bir kömək göstərə bilmir. Bu ağrıları qələmə aldıqca, ideal bir insanın, yüksək təfəkkür və mənəviyyat sahibinin həyatın çirkab məngənələrində boğulmasını təsvir etdikcə, əslində Çexov özü bu murdar burulğanlarda həyatla mübarizə aparırdı. Qoca professor surəti ilə yazıçı idealsız, məqsədsiz həyatın həyat deyil, iztirab, bəla olduğunu göstərirdi.