Adamlar ve agaclar

Əkrəm Əylislinin “Adamlar və ağaclar” trilogiyası ənənəvi Azərbaycan kənd həyatının özəyində dayanan, Sovet dönəminin gətirdiyi böyük dəyişiklikləri təsirli və dərin şəkildə əks etdirən üç povestdən ibarət əsərdir. Trilogiyanı “Mənim nəğməkar bibim”, “Tənha narın nağılı” və eyniadlı “Adamlar və ağaclar” povestləri təşkil edir. Birinci povest – “Mənim nəğməkar bibim” kənd həyatının nağılvari gözəlliyini, ailə ənənələrini və nəsillərarası əlaqələrdəki incə duyğuları ön plana çıxarır. İkinci hissə - “Tənha narın nağılı” simvolik təsvirlərlə doludur: nar ağacı bir ailənin və kəndin yaralı, amma davamlı ruhunu təcəssüm etdirir. Trilogiyanın üçüncü – “Adamlar və ağaclar” povesti isə Sovet hakimiyyətinin məcburi modernləşmə siyasəti fonunda köklərindən qopmuş insan talelərini və cəmiyyətin öz dəyərlərinə dönüşünü əks etdirir. Bu trilogiya həm milli yaddaşı qoruyan, həm də Sovet realistik şərtlərini ifşa edən dərin sosial-fəlsəfi panoramı ilə oxucunu düşünməyə vadar edən incə təhlildir. Əkrəm Əylisli ənənəyə və kəndə olan sevgisini, dəyişən zamanın insan həyatına vurduğu sarsıntıları sənədli şəkildə təqdim etməklə qalıcı əsər ortaya qoyub.