Bizim Auşvitzdə

Tadeuş Borovski – Tadeusz Borowski (1922-1951) polşalı yazıçı və jurnalistdir. II Dünya Müharibəsi zamanı Auşvitz və Daxau toplama düşərgələrində məhkum olmuş və bu təcrübələrindən sonrakı ədəbi yaradıcılığında istifadə etmişdir. Borovskinin əsərləri Holokost ədəbiyyatı sahəsində klassik sayılır. “Bizim Auşvitzdə” (orijinal adı: “We Were in Auschwitz”) və digər hekayələr Borovskinin toplu ədəbi əsərlərindən biridir. Kitabdakı hekayələr Borovskinin düşərgələrdə keçirdiyi həyatı, məhkumların gündəlik yaşantılarını, yaşayış şəraitini və insanlığın sərhədlərini zorlayan psixoloji, əxlaqi çətinlikləri üzə çıxarır. Borovski yalnız düşmənlərin zülmünü deyil, eləcə də məhkumlar arasında yaşanan münasibətləri, əxlaqi ikili vəziyyətləri (məsələn, sağ qalmaq arzusu, mərhəmət və vicdanın susması, zorla edilən seçimlər) açıq şəkildə təsvir edir. Dil sərt və realistdir; Borovski romantizmdən uzaq durur, emosionallıqdan və ideallaşdırmadan daha çox şəraitin soyuq və amansız gerçəkliyini göstərir. Bu kitab, Holokost təcrübəsinin yalnız düşmən tərəfin qəddarlığını deyil, həm də insan psixologiyasının və sosial münasibətlərin necə pozulduğunu göstərməsi ilə cəmiyyətə əhəmiyyətli mesaj verir. Azərbaycan oxucusu üçün də bu cür əsərlər insanlığın qəddarlığını unutmamaq, ədalət və insanlıq prinsiplərini düşünmək baxımından dəyərli mənbədir. İnsan vicdanının, sağ qalmaq arzusunun, əxlaqi dilemmanın dərinliklərinə enmək istəyən oxucular üçün faydalı bir kitabdır.